Temel belgeler
| Belge | Ne işe yarar? | Kim hazırlar? |
|---|---|---|
| Ticari fatura | Satışı, ürün tanımını, miktarı ve değeri gösterir; ithalat vergisi bu değer üzerinden hesaplanır. | İhracatçı |
| Çeki listesi (paket listesi) | Koli veya palet bazında içerik, net ve brüt ağırlık, ölçü. | İhracatçı |
| Hava yolu konşimentosu (AWB) | Hava taşıma sözleşmesi ve yük alındı belgesi. | Taşıyıcı / lojistik firması |
| Denizyolu konşimentosu (B/L) | Deniz taşıma sözleşmesi; çoğu durumda mülkiyet belgesi niteliği taşır. | Taşıyıcı / lojistik firması |
| İhracat gümrük beyannamesi | Yükün Türkiye'den çıkışını gümrükte kayıt altına alır. | Gümrük müşaviri (veya uygunsa ETGB) |
Duruma göre gereken belgeler
- Menşe belgesi: Varış ülkesi ve ticaret anlaşmasına göre A.TR, EUR.1 veya menşe şahadetnamesi gibi belgeler tercihli vergi için istenebilir.
- İzin veya lisans: Kısıtlı, düzenlemeye tabi veya çift kullanımlı ürünlerde ilgili kurumdan izin gerekir.
- Sigorta belgesi: Teslim şartı veya akreditif gerektiriyorsa ya da yükün değeri yüksekse sigorta poliçesi eklenir.
- Alıcı ülke kimlik numarası: Birçok ülkede ithalatçının gümrük kimlik veya vergi numarası beyan için gerekir (AB'de EORI gibi); alıcınızdan önceden isteyin.
- Vekaletname: Gümrük işlemlerini sizin adınıza yürütecek müşavir veya lojistik firması için gerekebilir.
- Sağlık, uygunluk veya analiz belgeleri: Gıda, kozmetik, tekstil, elektronik gibi ürünlerde varış ülkesi talep edebilir.
Gönderi öncesi 8 maddelik kontrol
- Ticari fatura ürün tanımı gümrük tarif kodunu destekleyecek kadar açık mı?
- Fatura değeri, çeki listesi ve beyanname aynı mı?
- Brüt ve net ağırlık ile ölçüler teklifle uyuşuyor mu?
- Teslim şartı (Incoterms) faturada ve teklifte yazılı mı?
- Varış ülkesinin menşe belgesi veya özel belge isteği kontrol edildi mi?
- Ürünün ihracat veya ithalat kısıtı, izin gereksinimi var mı?
- Alıcının gümrük kimlik numarası ve teslim adresi eksiksiz mi?
- Evrak kopyaları dijital ve basılı olarak yük ile ve dosyada hazır mı?
En sık yapılan hatalar
- "Numune", "parça" gibi genel ürün tanımı yazmak; gümrük ayrıntı ister, yük bekler.
- Fatura değerini düşük göstermek: düzeltme, ceza ve gecikme riski taşır.
- Çeki listesinde koli sayısı ile fiili koli sayısının farklı olması.
- Alıcı ülkenin gümrük numarasını son anda istemek.
Süreçte kendinizi nerede bulduğunuzu görmek için ihracat süreci adım adım rehberine, terimler için dış ticaret ve lojistik sözlüğüne bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
İhracatta zorunlu temel belgeler nelerdir?
Ticari fatura, çeki listesi, taşıma belgesi (AWB veya konşimento) ve ihracat gümrük beyannamesi temel settir. Diğer belgeler ürüne ve varış ülkesine göre eklenir.
Menşe belgesi her ihracatta gerekli mi?
Hayır. Varış ülkesi ve ticaret anlaşması tercihli vergi uyguluyorsa ya da alıcı talep ediyorsa gerekir. Hangisinin geçerli olduğunu müşavirinizden teyit edin.
Ticari fatura ile proforma fatura aynı mıdır?
Hayır. Proforma, satış öncesi bilgi ve ödeme için düzenlenen ön faturadır. Ticari fatura gerçekleşen satışı gösterir ve gümrük beyanında esas alınır.
Konşimento ile AWB arasındaki fark nedir?
AWB hava taşımasında, konşimento denizyolu taşımasında düzenlenir. AWB mülkiyet belgesi değildir; denizyolu konşimentosu genellikle mülkiyeti temsil eder.
Evrak eksikse ne olur?
Yük gümrükte bekletilebilir, ek belge istenebilir ve bu gecikme ve depolama masrafı doğurabilir.
Diğer rehberler
Teklif alın
Yük bilgilerinizi bırakın, aynı gün içinde dönüş yapalım.